Wspinaczka wysokogórska to nie tylko zdobywanie szczytów, ale przede wszystkim styl działania w górach. To właśnie styl decyduje o tym, jak oceniane jest przejście – zarówno pod względem sportowym, jak i etycznym.
Styl wspinaczki klasycznej lub hakowej w górach określa się dla każdego wyciągu – uwzględniając napotkane trudności oraz sposób ich pokonania. Ponieważ jednak wspinaczka wysokogórska składa się z wielu wyciągów, dodatkowo definiuje się ogólny styl działania zespołu.
Do podstawowych stylów wspinaczki wysokogórskiej należą:
- styl oblężniczy (wyprawowy),
- styl alpejski,
- styl kapsułowy. – oddychająca koszulka, która szybko schnie.
W praktyce istnieją również ich odmiany i rozwinięcia.
Styl wyprawowy (oblężniczy)
Styl wyprawowy, nazywany również oblężniczym, to:
- najstarszy sposób zdobywania gór wysokich,
Maciej Bedrejczuk – K2 dla Polaków. Próba zimowego zdobycia K2. Obóz drugi droga Abruzzi. Wspinacz, styl oblężniczy
- najbardziej rozpowszechniony historycznie,
- obecnie najmniej ceniony w środowisku wspinaczkowym.
Polega na stopniowym przygotowywaniu drogi na szczyt:
- zakładaniu lin poręczowych od podstawy aż po wierzchołek,
- budowie obozów pośrednich,
- wielokrotnym transportowaniu sprzętu.
Taki styl umożliwia:
- aklimatyzację,
- bezpieczne podejście,
- organizację odwrotu.
W ten sposób zdobyto większość najwyższych szczytów świata.
Komercjalizacja i turystyka ekstremalna
Turysta ekstremalny wysokogórski, zmierza na Mount Everest, trasą przygotowana przez innych. Źródło zdjęcia: www.rmiguides.com
Obecnie styl oblężniczy często wiąże się z komercyjnymi wyprawami wysokogórskimi. W rejonach takich jak Himalaje:
- Mount Everest jest dostępny w formie „pakietów wyprawowych”,
- Szerpowie instalują liny poręczowe i zakładają obozy,
- uczestnicy korzystają z pełnego wsparcia logistycznego.
W ramach takich wypraw oferowane są:
- gotowe trasy,
- transport sprzętu,
- wsparcie tlenowe,
- pomoc na trudnych odcinkach.
Zdarza się, że uczestnicy uczą się podstaw (np. chodzenia w rakach) dopiero pod górą.
Wspinaczka czy turystyka?
W środowisku wspinaczkowym coraz częściej podkreśla się, że:
- poruszanie się po przygotowanej drodze nie jest już uznawane za wspinaczkę,
- lecz za turystykę ekstremalną wysokogórską.
Analogicznie:
- via ferraty nie są traktowane jako wspinaczka,
- podobnie jak wejście na Rysy szlakiem turystycznym nie czyni z nikogo taternika.
O tym, czy ktoś jest wspinaczem, decyduje:
- samodzielność działania,
- sposób pokonywania drogi,
- a nie sam fakt osiągnięcia szczytu.
Styl alpejski – najwyższa forma wspinaczki
Styl alpejski uznawany jest za najbardziej wartościowy i sportowy sposób zdobywania gór wysokich.
Charakteryzuje się:
Cerro Torre, zespół pierwszego dnia wspinaczki w drodze na szczyt.
- jednym ciągłym podejściem od startu do szczytu,
- brakiem lin poręczowych,
- pełną samowystarczalnością zespołu.
Wspinacze:
- niosą cały sprzęt ze sobą,
- nie zakładają obozów pośrednich,
- działają szybko i zdecydowanie.
Aklimatyzacja w stylu alpejskim
Aklimatyzacja może odbywać się:
- na innych drogach,
- na trasie zejścia (obniżenie rangi dokonania),
- poprzez bardzo stopniowe zdobywanie wysokości,
Styl alpejski wymaga:
- doświadczenia,
- doskonałej kondycji,
- umiejętności podejmowania decyzji w trudnych warunkach.
Styl kapsułowy – rozwiązanie pośrednie
Styl kapsułowy stanowi kompromis pomiędzy:
- stylem oblężniczym,
- a stylem alpejskim.
Jego główne cechy to:
- jeden obóz, który jest stopniowo przesuwany wyżej,
- częściowe wykorzystanie lin poręczowych,
- etapowe zdobywanie ściany.
Obóz może przyjmować formę:
- portaledge,[1]
- hamaków,
- namiotów (jeśli teren na to pozwala).
Styl kapsułowy jest często stosowany na:
- długich, trudnych ścianach,
- gdzie szybkie przejście alpejskie jest niemożliwe.
[1] W stylu alpejskim też bywają używane portale, hamaki i namioty. W stylu alpejskim nie instaluje się lin poręczowych. Dopuszczalny jest zjazd na biwak do podstawy wyciągu i późniejsze podejście na wiszących linach, których się nie demontuje. W stylu kapsułowym zespół ma dodatkowe liny poza asekuracyjnymi do założenia poręczy. W stylu alpejskim zespół ma tylko jeden komplet lin asekuracyjnych i ew. dodatkową linę do holowania wora ze sprzętem. Obóz jest cały czas przenoszony wyżej.
Styl light and fast – szybkość i minimalizm
Styl light and fast to odmiana stylu alpejskiego, w której kluczowe są:
Matterhorn Droga Schmidtów trudność TD+. Wspinacze w stylu alpejskim wersji light and fast (bez sprzętu biwakowego)
- minimalizm sprzętowy,
- maksymalna szybkość działania.
Wspinacze:
- rezygnują ze sprzętu do biwakowania,
- ograniczają sprzęt asekuracyjny do minimum,
- dążą do jak najszybszego wejścia i zejścia.
Celem nie jest tylko zdobycie szczytu, ale:
- osiągnięcie go w jak najkrótszym czasie.
Czasem przejścia w tym stylu odbywają się:
po drogach przygotowanych wcześniej w stylu oblężniczym.
Styl solo i freesolo – samotna wspinaczka
Styl solo oznacza samotne zdobywanie ściany lub szczytu.
Wyróżniamy:
- solo z asekuracją,
- freesolo – bez asekuracji.
Najczęściej wspinaczka solo odbywa się:
- w stylu light and fast,
- lub alpejskim,
- rzadziej kapsułowym (stosowane przy długich, trudnych drogach).
To najbardziej wymagająca forma wspinaczki:
- fizycznie,
- psychicznie,
- technicznie.
Podsumowanie – co decyduje o stylu?
Styl wspinaczki wysokogórskiej to nie tylko technika, ale przede wszystkim:
- etyka działania,
- stopień samodzielności,
- sposób pokonywania trudności.
W środowisku wspinaczkowym obowiązuje zasada:
To nie szczyt definiuje wspinacza, lecz droga i sposób, w jaki został osiągnięty.
Czytaj więcej: Skale wspinaczkowe. Przelicznik – Maciej Bedrejczuk – Kursy i szkolenia wspinaczkowe
Czytaj więcej: Skale trudności i styl we wspinaniu – Maciej Bedrejczuk – Kursy i szkolenia wspinaczkowe
Czytaj więcej: Materiały szkoleniowe – Maciej Bedrejczuk – Kursy i szkolenia wspinaczkowe
