Testowanie kasków wg. normy EN12492 oraz wytycznych UIAA 106

Testowanie kasków wg. normy EN12492 oraz wytycznych UIAA 106

Testowanie kasków wg. normy EN12492 oraz wytycznych UIAA 106 1536 1024 Maciej Bedrejczuk - Kursy i szkolenia wspinaczkowe

Makieta głowy z czujnikami pomiarowymi Neocast.eu

Kaski przed przeprowadzeniem testów poddawane są kondycjonowaniu. Odzwierciedla się skrajne warunki klimatyczne na jakie mogą zostać narażone badane modele. Niska i wysoka temperatura, wysoka wilgotność. Przed przeprowadzeniem testów przez określony czas badany egzemplarz kasku jest np. schładzany po czym najpóźniej 2 minuty od wyjęcia z komory klimatycznej jest przeprowadzany test.

Testy odbywają się na modelu imitującym głowę, który ma wbudowane czujniki sił działających w trakcie badań.

Testowanie przeprowadzane jest w notyfikowanych jednostkach, na podstawie normy EN 364 – „Indywidualny sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości. Metody badań”, a także w oparciu o wytyczne konkretnych norm dla badanego sprzętu, dokumentów technicznych – CEN, również w oparciu o inne normy EN czy ISO itp.

Do badania kasków alpinistycznych zgodnie z normą EN12492 wykorzystuje się 11 egzemplarzy. Test absorbcji energii uderzenia z góry – 3 szt. Test absorbcji uderzenia z różnych stron – 3 szt. Test odporności na penetrację – 3 szt. Test wytrzymałości systemu nośnego- 1 szt. Test efektywności systemu nośnego 1 szt.

Test absorbcji energii uderzenia z góry:

Obciążnik o masie 5kg i półkolistym kształcie, zrzucany jest z wysokości 2m. Siła przeniesiona na formę imitującą głowę nie może przekroczyć 10kN. Kask, aby uzyskał dodatkowy certyfikat UIAA 106, nie może przekroczyć 8 kN.

Badane są trzy kaski.

  • 1 kask w najmniejszym dostępnym rozmiarze, poddany wcześniej sztucznemu postarzaniu (narażony na działanie wysokociśnieniowych lamp UV o mocy 450 W przez około 400 godzin).
  • 1 kask w największym dostępnym rozmiarze, przechowywany w temperaturze +35°C przez 4–24 godzin.
  • 1 kask w największym dostępnym rozmiarze, przechowywany w temperaturze -20°C przez 4–24 godzin.

Zgodnie z normą EN 12492, kask może wykazywać uszkodzenia, takie jak pęknięcia lub deformacje, po teście absorpcji energii uderzenia pod warunkiem, że siła przenoszona na głowę nie przekroczy 10 kN (UIAA106 -8kN). Norma koncentruje się głównie na ochronie użytkownika przed nadmiernym przenoszeniem siły na głowę, a nie na nienaruszalności samego kasku. Oznacza to, że kask może ulec pęknięciu, ale nie może się rozpaść na oddzielne części ani stracić zdolności ochronnych. Dla porównania, hełmy zgodne z EN 397 często mają bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące integralności strukturalnej po teście. (Dlatego nie występują w wersji piankowej. Skorupa w nich jest cięższa i solidniejsza)

Test absorpcji uderzenia z różnych stron (przód, tył, bok)

Spadające przedmioty to tylko jedno z zagrożeń, przed którymi chroni kask. Równie istotnym ryzykiem jest uderzenie o skałę, dlatego kaski muszą być testowane pod kątem uderzeń z różnych stron, a nie tylko z góry.

Przy testowaniu na uderzenia od boku, z przodu i z tyłu, płaski obciążnik o masie 5kg zrzucany jest z wysokości 0,5m. Rejestrowana siła również nie może przekroczyć 10 kN. (UIAA 106 – 8 kN)

Badane są 3 sztuki – rozmiar i sposób kondycjonowania kasku zależy od decyzji laboratorium przeprowadzającego testy.

Tak samo jak teście absorbcji energii uderzenia z góry ważna jest przede wszystkim zdolność kasku do rozproszenia energii uderzenia a nie jego nienaruszalność strukturalna. Oznacza to, że kask może pęknąć lub się odkształcić, ale nie może się rozpaść na części, aby nie stracić zdolności ochronnych. Pasek podbródkowy musi pozostać nie naruszony.

Test odporności na penetrację:

Kask jest testowany w dwóch punktach uderzenia, oddalonych od siebie o co najmniej 50mm. 3kg obciążnik w kształcie stożka, upuszczony z wysokości 1m, nie może dotknąć powierzchni formy imitującej głowę.

Badane są 3 kaski

  • 1 kask w największym dostępnym rozmiarze, poddany wcześniej sztucznemu postarzaniu.
  • 1 kask w najmniejszym dostępnym rozmiarze, przechowywany w temperaturze +35°C przez 4–24 godzin.
  • 1 kask w najmniejszym dostępnym rozmiarze, przechowywany w temperaturze -20°C przez 4–24 godzin.

Testy wytrzymałości systemu nośnego:

Siłę 0,03kN(0,3kg) aplikuję się na oba cylindry imitujące szczękę i mierzy pozycję pasków podbródkowych. Następnie w trakcie 30 sekund, siła zwiększana jest do 0,5kN(51kg) i utrzymywana przez 120 sekund. Pozycję pasków mierzy się ponownie. Wydłużenie nie może przekroczyć 25mm. Po tym siła jest zwiększana do momentu zerwania systemu nośnego.

Badany jest 1 kask w rozmiarze pośrednim lub najmniejszym (gdy nie występuje podział na 3 rozmiary).

Test efektywności systemu nośnego

Wykonuje się dwa testy – jeden z masą testową zamocowaną z tyłu kasku, drugi z przodu, z użyciem najmniejszego i największego rozmiaru badanego modelu. Obciążnik 10kg zrzucany jest z wysokości 175mm. Mierzony jest kąt o jaki kask został w wyniku tej operacji zrotowany. Pozytywny wynik testu jest zależny od tego, czy kask nie został zdjęty z formy imitującej głowę. Kąt rotacji może być analizowany dla celów badawczych, ale jego wartość nie wpływa na wynik zaliczenia testu – liczy się jedynie to, czy kask pozostaje na głowie manekina.

Standard bezpieczeństwa UIAA 106 oznacza, że kask spełnia wszystkie wymagania normy EN12492 (nie ma tylko konieczności naniesienia znaku EN). Różni się od normy tym, że kask taki spełnia wyższe wymagania na absorbcję uderzenia z góry, przodu, tyłu i boku. Siły działające na formę imitującą głowę wspinacza nie mogą być wyższej niż 8 kN (zamiast 10 kN jak jest w EN12492).

                Normy oraz standardy UIAA określają minimalne wymagania, które kask musi spełniać. Niektórzy producenci poszerzają metody badawcze. Firma Petzl dodatkowo sprawdza kaski na absorbcję energii z kierunków zupełnie bocznych pod kątem 90 st. (Energia max 10 kN). Norma wymaga badań od góry oraz pod kątem 60 st.

Uderzenie boczne dodatkowe testy. Źródło Petzl