Kości mechaniczne Totem Cam

Totem Cam - Opis kości mechanicznych

Kości mechaniczne Totem Cam

Kości mechaniczne Totem Cam 1398 980 Maciej Bedrejczuk - Kursy i szkolenia wspinaczkowe

Totem Cam – budowa, działanie i zastosowanie we wspinaczce

Totem Cam to zaawansowane urządzenie asekuracyjne stosowane we wspinaczce tradycyjnej (trad climbing). Wyróżnia się innowacyjną konstrukcją, która znacząco odbiega od klasycznych kości mechanicznych (camów), oferując lepsze osadzanie w skale o niskim tarciu, ale jednocześnie wymagając większej precyzji użycia.

Totem Cam zastosował odmienny sposób montażu trzonu niż w klasycznych camach. Zamiast mocowania do osi, trzon jest połączony bezpośrednio z krzywkami, dzięki czemu obciążenia przenoszone są bezpośrednio na elementy pracujące w skale.

Punkt mocowania trzonu znajduje się w górnej części krzywek, co powoduje, że oś spinająca krzywki znajduje się wyraźnie powyżej miejsca ich pracy w rysie.

Takie rozwiązanie mogłoby teoretycznie powodować:

  • przemieszczanie się krzywek w głąb rysy
  • ich dalsze rozwarcie
  • w konsekwencji wypadnięcie punktu asekuracyjnego

Problem ten rozwiązano poprzez całkowite przeprojektowanie kształtu krzywek, który znacząco odbiega od klasycznych konstrukcji.

Direct Loading System – opatentowana technologia

Zastosowane rozwiązanie zostało opatentowane pod nazwą Direct Loading System. Krzywki mają kształt spirali logarytmicznej, co zapewnia:

Direct Loading System – jak działa Totem Cam

Direct Loading System

  • stały kąt pracy
  • stabilność niezależnie od stopnia rozwarcia
  • lepsze dopasowanie do nieregularnych rys skalnych

Dodatkowo zastosowano sprężyny umieszczone na każdym trzonie – im bardziej cam jest ściśnięty, tym mocniej sprężyny rozwierają krzywki.

Oś w tej konstrukcji:

  • pełni wyłącznie funkcję elementu spinającego krzywki
  • tworzy poniżej półkę z otworami do pozycjonowania linek

Sprężyny opierają się o tę półkę, co stabilizuje cały układ1.

Charakterystyka pracy i zalety Totem Cam

Bezpośrednie mocowanie trzonów do przeciwstawnych krzywek oraz zastosowanie sprężyn powodują, że:

siły działają bardziej poprzecznie niż w klasycznych camach.

W praktyce daje to:

  • lepsze osadzanie w skale
  • brak tendencji do tzw. „pełzania” (walking)
  • stabilność zarówno w kierunku do wnętrza, jak i na zewnątrz rysy

Totem Cam najlepiej sprawdza się w skałach o niskim współczynniku tarcia, takich jak Polska Jura. Dodatkową przyczepność zapewniają ukośne mikroząbki na powierzchni krzywek

Ograniczenia i ryzyko użytkowania

Pomimo licznych zalet, Totem Cam wymaga bardzo precyzyjnego osadzenia w kierunku planowanego obciążenia.

Jeśli ustawienie jest nieprawidłowe (np. lina obróci cama):

  • może dojść do uszkodzenia trzonów
  • wzrasta ryzyko awarii punktu

W klasycznych camach problem ten występuje w mniejszym stopniu, ponieważ trzon prowadzi bezpośrednio do osi (wykręcanie trzonu jest wtedy mniej ryzykowane. Ponadto trzon w tradycyjnych kościach mechanicznych to zazwyczaj gruba pojedyncza linka, natomiast w Totem Cam, to kilka cienkich linek, które łatwiej zerwać)

Liczne udokumentowane przypadki awarii potwierdzają to ryzyko2.

➡️ Z tego względu:
Totem Cam nie jest optymalnym punktem wielokierunkowym i źle znosi obracanie podczas obciążenia.

Totem Cam pełen zestaw wszystkich dostępnych rozmiarów

Nietypowe konfiguracje i praktyka wspinaczy

Totem Cam rotacja przy obciążeniu, punkt kontrujący instrukcja.

Totem Cam instrukcja używania przy pracy tylko 2 krzywek

Producent dopuszcza sytuację, w której nie wszystkie krzywki stykają się ze skałą, zalecając jednak, aby:

  • co najmniej trzy krzywki były osadzone w rysie
  • zewnętrzna krzywka jest punktem kontrującym i zapobiegającym wykręcaniu cama.

Jednocześnie:

  • producent nie dopuszcza takiego użycia do powstrzymywania lotów
  • wskazuje na spadek wytrzymałości nawet o 50%

Totem Cam tylko dwie krzywki trzymające (Źródło: www.needlesports.com)

Praktyka a zalecenia producenta

Wspinacze zauważyli, że:

  • przy obciążeniu tylko dwóch krzywek, nawet z trzecią kontrującą,
    cam może się z łatwością wykręcać i wypadać

Eksperymentalnie wykazano, że:

  • zapięcie tylko jednego cięgła (tego poniżej pracujących krzywek)
    eliminuje problem rotacji

Jednak:

  • jest to niezgodne z instrukcją producenta (punkt 3 zdjęcie poniżej)
  • powoduje obciążenie tylko połowy krzywek
  • znacząco obniża wytrzymałość układu

➡️ W konsekwencji:

  • taki punkt nie powinien być używany do wyłapywania lotów
  • natomiast może mieć zastosowanie w hakówce (obciążenia statyczne), gdzie istnieje szansa na poprawne zadziałanie3
Totem Cam

Totem Cam – prawidłowe i niepoprawne zapięcie asekuracji

Totem Cam – dostępne rozmiary i parametry

Totem cam zestaw. Zakres normowy i efektywny. Efektywny obliczono jako środkowe 60 % zakresu geometrycznego (tj. pominięto 20 % na każdym końcu) jako założenie analityczne, stosowane do porównań między markami. Producent Totem Cam nie publikuje zakresu efektywnego.

Normy i certyfikacja

Totem Cam:

  • spełnia normę EN 12276:2013
  • posiada Deklarację Zgodności UE
  • nie posiada certyfikacji UIAA

Ograniczenia konstrukcyjne

Camy Totem nie posiadają wytrzymałości biernej, co oznacza, że:

  • nie mogą być używane jak kości (nuts)
  • wymagają pracy w trybie aktywnym

Aby uzyskać pełną wytrzymałość:

➡️ należy osadzać je z krzywkami w pozycji półotwartej lub zamkniętej

Podsumowanie – kiedy warto używać Totem Cam?

Totem Cam to specjalistyczny sprzęt wspinaczkowy, który:

✔ zapewnia doskonałe trzymanie w trudnych rysach
✔ sprawdza się w skałach o niskim tarciu
✔ oferuje innowacyjną konstrukcję (Direct Loading System)

Jednocześnie:

❗ wymaga dużej precyzji osadzania
❗ nie jest idealny jako punkt wielokierunkowy
❗ może być niebezpieczny przy nieprawidłowym użyciu

FAQ – Totem Cam (najczęstsze pytania)

Czy Totem Cam jest bezpieczny?
Tak, pod warunkiem prawidłowego osadzenia. Wymaga większej precyzji niż klasyczne camy – błędne ustawienie może prowadzić do uszkodzenia trzonów.

Czym różni się Totem Cam od zwykłych camów?
Największą różnicą jest Direct Loading System, czyli bezpośrednie przenoszenie sił na krzywki oraz brak klasycznego połączenia z osią. Dzięki temu cam lepiej „trzyma” w trudnych rysach.

Czy Totem Cam nadaje się dla początkujących?
Nie jest to najlepszy wybór na start. Wymaga doświadczenia i precyzji, dlatego lepiej sprawdza się u osób, które już dobrze znają techniki asekuracji tradowej.

Czy Totem Cam można stosować jako punkt wielokierunkowy?
Nie jest do tego optymalny. Źle znosi obracanie podczas obciążenia, co może obniżyć bezpieczeństwo w porównaniu do klasycznych camów.

Czy Totem Cam działa w każdej skale?
Najlepiej sprawdza się w skałach o niskim tarciu, np. w wapieniu (Jura). W innych warunkach również działa, ale jego przewaga może być mniej odczuwalna. Choć niewątpliwie dużym atutem staje się bardzo wąska szerokość głowicy. (Szerokość w tabeli powyżej)

Czy można używać Totem Cam jak kości (biernie)?
Nie. Totem Cam nie ma wytrzymałości biernej – musi pracować jako aktywne urządzenie z odpowiednio ustawionymi krzywkami.

Czy można używać tylko części krzywek?
Producent dopuszcza kontakt nie wszystkich krzywek ze skałą, ale:

  • nie zaleca tego do powstrzymywania lotów
  • wytrzymałość może spaść nawet o 50%

Czy Totem Cam nadaje się do hakówki?
Tak, w zastosowaniach statycznych (hakówka) może się sprawdzić, nawet w mniej standardowych konfiguracjach.

Dlaczego Totem Cam się nie „przemieszcza” w rysie?
Dzięki konstrukcji i pracy krzywek eliminuje efekt „walking”, czyli przesuwania się sprzętu w głąb lub na zewnątrz rysy.

Czy Totem Cam ma certyfikat UIAA?
Nie. Spełnia normę EN 12276:2013 i posiada deklarację UE, ale nie ma certyfikacji UIAA.

Przypisy

  1. Konstrukcja sprężyn i półki stabilizującej jest charakterystyczna dla Totem Cam i nie występuje w klasycznych rozwiązaniach.
  2. Przypadki awarii są opisywane w środowisku wspinaczkowym oraz materiałach szkoleniowych.
  3. Hakówka – forma wspinaczki technicznej, w której sprzęt obciążany jest statycznie, bez dynamicznych odpadnięć.